ارائه دروس کتاب تفکر و سواد رسانه ای ویژه معلمین

کتاب تفکروسوادرسانه‌ای | پاورپوینت درس ۱۳: مخاطب فعال یا منفعل!

«مخاطب منفعل» از خود اختیاری در مقابل پیامهای رسانه ای نداشته، سهمی در شکل گیری پیام ندارد و آغوش خود را به روی هر پیام و رسانه ای گشوده است و همه پیام در ناخودآگاهش شکل می گیرد. اما «مخاطب فعال» در مقابل پیامهای رسانه ای از خود واکنش نشان می دهد و خودآگاهش را در شکل گیری پیام مشارکت می دهد.

در ادامه بحث مخاطب شناسی، درس سیزدهم کتاب تفکر و سواد رسانه ای به بحث «مخاطب فعال» و «مخاطب منفعل» می پردازد. در واقع در این درس می خواهیم نحوه مواجهه خودمان با رسانه ها را قدری بیشتر مورد دقت قرار دهیم.

سالها قبل در حوالی دهه ۱۹۳۰، صاحبان رسانه فکر می کردند همه مخاطبان در مقابل رسانه ها منفعل هستند و تاثیر رسانه ها بر مخاطبان فوری، سریع و حداکثری است. امری که به نظریه گلوله جادویی معروف شد. اما پس از گذشت زمان نظریات متعددی در مقابل این نظریه قرار گرفت، از جمله نظریه رسانه های گرم و سرد «مارشال مک لوهان» که در دهه ۱۹۶۰، رسانه ها را به دو دسته «رسانه های سرد» و «رسانه های گرم» تقسیم کرد.

بر اساس نظریه مک لوهان، رسانه های سرد رسانه هایی هستند که مشارکت بیشتری از مخاطب در شکل گیری پیام به سمت خود جلب می کنند و رسانه های گرم رسانه هایی هستند که بخش اعظمی از پیام توسط فرستنده تولید شده و عملا مخاطب در مواجهه با آنها یک مصرف کننده محض است. امری که در مقایسه خودمان در مواجهه با دو رسانه فیلم و کتاب به خوبی می توانیم تفاوت این دو رسانه و رفتار خودمان در مقابل آنها را کشف کنیم.

در واقع ما در مواجهه با رسانه های مختلف واکنشهای مختلفی نشان می دهیم، در مواجهه با رسانه های گرمتر (همچون سینما و بازیهای رایانه ای) با صرف تمرکز کمتر و حداقل مشارکت از خود واکنش نشان می دهیم و در مواجهه با برخی رسانه های سردتر (همچون کتاب و روزنامه) تمرکز و مشارکت بیشتری در شکل گیری پیام از خود خرج می کنیم. اینگونه است که ما در مقابل رسانه ها به دو دسته تقسیم می شویم: ۱- مخاطب فعال و ۲- مخاطب منفعل

«مخاطب منفعل» از خود اختیاری در مقابل پیامهای رسانه ای نداشته، سهمی در شکل گیری پیام ندارد و آغوش خود را به روی هر پیام و رسانه ای گشوده است و همه پیام در ناخودآگاهش شکل می گیرد. اما «مخاطب فعال» در مقابل پیامهای رسانه ای از خود واکنش نشان می دهد و خودآگاهش را در شکل گیری پیام مشارکت می دهد.

«مخاطب فعال» کسی است که می داند، می خواهد و می تواند که به شکل مناسب و میزان متناسب از رسانه ها بهره برداری کند، در حالی که «مخاطب منفعل» بی برنامه، بی قاعده و بیش از حد، همیشه و همه جا حاضر و ناظر است، او امیر رسانه ها نیست بلکه اسر دست. آنهاست.

برخی از ویژگی هایی که برای مخاطبان فعال شمرده اند عبارت است از:

  1. گزینشگری: مخاطب فعال می تواند با برنامه ریزی قبلی و با گزینشگریِ لحظه ای از رسانه ها استفاده کند.
  2. نفع گرایی: مخاطب فعال برای رفع نیازها و رسیدن به منافع مشخصش از رسانه استفاده می‌کند
  3. انتخاب گری و هدفمندی: مخاطب فعال کسی است که آگاهانه و با انگیزه مشخص محتوای مطلوب خود را از میان رسانه ها انتخاب می کند.
  4. درگیری و مشارکت: مخاطب فعال کسی است که می تواند میزان درگیری خود با رسانه ها را مدیریت کند.
  5. مقاومت در برابر تاثیر: مخاطب فعال به سادگی از رسانه ها تاثیر نمی پذیرد و در مقابل هر پیامی آغوش خود را باز نمی کند.

با ظهور رسانه های نوین، مخاطبین نوین هم تولید شده اند، مخاطبینی که در بسیاری از مواقع در شبکه های اجتماعی عملا خودشان تولیدکنندگان پیام هستند، اینجاست که برای درک بیشتر مفهوم مخاطب و نحوه مواجهه فعالانه مخاطب با رسانه ها بایست تعاریف خودمان نسبت به مخاطب را به روز رسانی کنیم.

برای ارائه این درس می توانید مباحث فوق را در پاورپوینت قرار داده شده در ادامه مشاهده نمایید. ذکر این نکته هم ضروری است که حتما «یادداشتهای» زیر هر اسلاید در پاورپوینت را پیش از تدریس مطالعه نمایید. در این یادداشتها مطالب فراوانی پیرامون نحوه ارائه پاورپوینت و توضیحات تکمیلی راجع به مباحث موجود در پاورپوینت به عنوان راهنمایی برای شما معلمان محترم قرار داده شده است.

دریافت پاورپوینت درس ۱۳ کتاب تفکر و سواد رسانه ای

 

همچنین در ارائه مدرسه آینه تنها یک فیلم (دکتر استرنج) قرار داده شده است، ولی در خود متن درس سیزدهم کتاب، از ۳ فیلم نام برده شده است، در ادامه همه این فیلمها را می توانید مشاهده و دریافت نمایید.

دریافت تمامی فیلمهای این درس از کانال تلگرام مدرسه آینه

 

فیلم ۱- دکتر استرنج

فیلمهای کتاب ۱- مخاطب فعال یا منفعل (صفحه ۹۴ کتاب درسی)

فیلمهای کتاب ۲- سندان (صفحه ۹۵ کتاب درسی)

فیلمهای کتاب ۳- مسافر (صفحه ۹۶ کتاب درسی)

 


ارائه دروس قبل:

+ کتاب تفکروسوادرسانه‌ای | پاورپوینت درس ۱۲: مخاطب خاص

+ کتاب تفکروسوادرسانه‌ای | پاورپوینت درس ۱۱: دروازه بانی خبر

+ کتاب تفکروسوادرسانه‌ای | پاورپوینت درس ۱۰: بازیگردانان بزرگ

5+



نظری ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*

  • حسن عیوضلو

    عیدتان مبارک تشکر از زحمات شما ؛ قول داده بودید تا نیمه اول این ماه تا درس هیجدهم پاور پوینت بزارید که نشده واکنون پاور پوینت درس سیزده هم دانوید نمیشهف اخر توضیحات پاور درس دوازدهم گذاشته شده .
    لطفا همه دروس را بزارید متشکرم

    • مدرسـه آینه

      سلام. عید شما هم مبارک باشه. پاورپوینتها در حال آماده سازی هست، بعضیاش هم آماده شده و انشاله در ایام پیش رو یکی یکی روی سایت قرار میگیرن. پاور درس ۱۳ هست، ایراد تایپی بود که تصحیح شده. مشکلی برای دانلود نیست. مجددا تلاش کنید و از لینک قرار داده شده دانلود کنید. اگر هم نتونستید میتونید از لینک زیر از کانال تلگرام مدرسه آینه این فایل رو دریافت کنید:
      https://t.me/ayenehschool/1197

  • سیدمحمدحسین

    سلام اگر پاور پوینت درس ۱۹ و۲۰ را بگذارید بسیار بسیار از شما متشکر میشوم

    • مدرسـه آینه

      سلام. درس ۲۰ همون درس پنجگانه سواد رسانه ای هست و تفاوت خاصی نداره. درس ۱۹ هم هنوز آماده نشده متاسفانه. به محض آماده شدن منتشر میشن

  • مربی

    سلام. این پاورها رو چرا دیگه هزینه ای کردید؟ این آخر سالی خوب دست ما رو تو پوست گردو گذاشتید. حالا بماند ما که هزینه رو هم پرداخت کردیم ولی باز هم لینک دانلود فعال نشد. چرا آخه؟

    • مدرسـه آینه

      سلام. تولید پاورپوینتها بشدت برای ما هزینه بر بود عزیز. اگر به نظرتون تولید این پاورپوینتها مفید بود، مستلزم ادامه این مسیر برای ما تامین هزینه هاشون هست.
      هر مشکلی در خرید پیش اومده از طریق ادمین کانال بفرمایید تا در اسرع وقت برطرف کنیم. ضمن اینکه یک بار دیگه از طریق لینک دانلودی که در اختیارتون قرار داده شده بود اقدام کنید مشکل باید برطرف شده باشه. آدرس ادمین کانال:
      @Ayenehschool_admin