فوت و فنی برای پژوهشگران مستند

چگونه پژوهش یک مستند را شروع کنیم؟ – قسمت دوم

همیشه برای کسانی که وظیفه پژوهش برای فیلم مستند را بر عهده دارند، این سوال وجود دارد که کار پژوهش را از کجا باید آغاز کرد؟ این مطلب دو قسمتی قصد دارد تا شما را در یافتن مسیری مطمئن برای آغاز پژوهش یاری کند.

مرحله‌ی دوم:

 بعد از جستجوی اینترنتی بهترین راه این است که شما یکی از دوستان، آشنایان، همکاران و یا هر فرد در دسترس دیگری را که در زمینه‌ی موضوع پژوهش شما مطالعاتی داشته -و یا اگر نداشته می‌تواند فردی را به شما معرفی کند که این کار را کرده است-  مراجعه کنید. مراجعه به چنین شخصی به شما اجازه می‌دهد تا بتوانید بدون اضطراب و با وقت کافی با وی صحبت کنید و از او راهنمایی‌های خود را بخواهید، کاری که با یک استاد دانشگاه یا فعال سیاسی یا … نمی‌توان انجام داد، زیرا:

اولاً اطلاعات شما در ابتدای کار کمتر از حدی است که به چنین شخصی مراجعه کنید و او نیز وقتی می‌بیند سؤال های شما دقیق نیست و اطلاعات کمی در مورد موضوع دارید، شما را به هر صورت از سر خود باز می‌کند و حتی اگر این کار را نکند بازهم شما ضرر کرده‌اید، زیرا برای پرسیدن یک سری سؤال ساده و ابتدایی به سراغ کسی رفته‌اید که سال‌ها درباره‌ی این موضوعات کار کرده و بنابراین شما نمی‌توانید در حد آن فرد از او اطلاعات بگیرید درحالی‌که فرصتی را که شاید یک بار بیشتر برای شما به وجود نمی‌آمده را از دست داده‌اید.

صحبت با افراد مطلع

ثانیاً اینکه: عدم وقت کافی و سطح بالای چنین اشخاصی باعث می‌شود شما راحتی و وقت کافی را نداشته باشید که هر سؤالی را از آن‌ها بپرسید و بهتر است شما فقط زمانی به سراغشان بروید که سؤال های مشخصی داشته باشید که دیگران قادر به پاسخ به آن نیستند.

 این فرد در دسترس، باید مطالب ابتدایی را که لازم است به شما ارائه دهد و بعد از آن شما را به افرادی که تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام داده‌اند راهنمایی کند. این احتمال هم وجود دارد که فرد یا کتاب موردنظر شما مستقیماً توسط این فرد به شما معرفی گردد اما اگر این اتفاق نیفتاد…

مرحله‌ی سوم:

 بعد از کمی مطالعه و جستجو در مطالبی که افراد مذکور به شما ارائه کردند، لازم است تا نزد افراد اصلی زمینه‌ی مورد پژوهشتان بروید. این فرد می‌تواند یک استاد دانشگاه، یک محقق باتجربه، یک فعال سیاسی، فرهنگی یا اقتصادی، یک مستندساز باتجربه و… باشد. همان‌طور که گفته شد، سعی کنید در مراجعه به این افراد دست پر و با اطلاعات کافی بروید تا مورد اعتماد آن‌ها قرار بگیرید وگرنه شاید اطلاعاتی که در مغز این افراد وجود دارد مسیر کوتاهِ تا گوش شما را طی نکند.

هم‌چنین باید از این افراد سؤالات دقیق و جزئی خود را بپرسید وگرنه با جواب‌هایی کلی روبه‌رو خواهید شد که هر کس دیگری هم می‌توانست از عهده‌اش بربیاید.

سوالات دقیق

 معمولاً چنین افرادی به دلیل تجربه و تخصصشان، افراد، مقالات، مراکز و کتبی را که دیگران نمی‌شناسند و یا حتی ردی از آن‌ها در فضای مجازی هم وجود ندارد، می‌شناسند که می‌توانند به شما معرفی کنند.

پس‌ازاینکه شما به تمام افراد موردنیاز در این سطح مراجعه کردید به‌احتمال‌زیاد باید منابع اصلی موردنیاز خود را که بسیار به پژوهش شما نزدیک هستند را پیدا کرده باشید و با مراجعه به آن با وقت کم، بیشتر آن چیزی را که به دنبالش بودید، به‌دست آورده باشید ولی اگر این اتفاق هم نیفتاد اشکالی ندارد، زیرا شما به هر حال باید این مراحل را طی می‌کردید تا به منابعی که قرار است شما از روی آن‌ها پژوهش خود را استخراج کنید دست پیدا کرده باشید. البته توجه داشته باشید که همین افراد هم قسمتی از منابع شما محسوب می‌شوند. ضمن اینکه شما در طی این مراحل کلی اطلاعات در مورد موضوع خود به‌دست آورده‌اید.

منابع تحقیقاتی

این احتمال وجود دارد که حتی این افراد هم نتوانند منبع اصلی موردنظر شما را معرفی کنند و اصلاً از آن خبر نداشته باشند بااینکه چنین منبعی وجود داشته باشد ولی توجه داشته باشید که این احتمال کم است و احتمال کمتر این است که شما آن منبع را پیدا کنید و احتمال خیلی کمتر این است که پیدا کردن آن منبع کمتر از جمع‌آوری مطالب توسط شما وقت بگیرد؛ همه‌ی این‌ها در صورتی است که اصلاً چنین منبعی وجود خارجی داشته باشد.

امیدوارم با رعایت کردن نکات بالا خیلی زود به آن چیزی که می‌خواهید، برسید و پژوهش پربار و پربازده‌ای را پیش رو داشته باشید.

 

 نویسنده: محمدرضا بورونی

قسمت قبلی این فوت و فن:

+ چگونه پژوهش یک مستند را شروع کنیم؟ – قسمت اول

 

0

محمدرضا بورونی



نظری ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*