سیری بر نگارش تحلیل فیلم

نگارش تحلیل فیلم | درس بیست و چهارم: واژگان مناسب و شیوه بیان ملموس

از آنجا که منتقد سینما در حال بازسازی یک فیلم و بازنمایی دیدگاهی در مورد آن از طریق زبان نوشتاری است، استفاده دقیق و نکته بینانه از واژگان، اهمیت فوق العاده ای دارد.

واژگان مناسب و شیوه بیان ملموس

ماهیت واقعی فرآیند نگارش مقاله، شامل راهکارهایی است که برای نوشتن هر مطلبی حیاتی و اساسی به شمار می رود و یادآوری و تمرین همیشگی آن ها حائر اهمیت است. از آنجا که منتقد سینما در حال بازسازی یک فیلم و بازنمایی دیدگاهی در مورد آن از طریق زبان نوشتاری است، استفاده دقیق و نکته بینانه از واژگان، اهمیت فوق العاده ای دارد. عینیت، جان مایه تعدادی از بهترین نوشته های سینمایی به شمار می رود. دلیل این امر تا حد زیادی به این مسئله باز می گردد که درک خواننده به میزان قابل ملاحظه ای به تجسم یا تصویرسازی یک صحنه یا سکانس بستگی دارد. همچنین میزان صحت و دقتی که نویسنده در توصیف آنچه می بینید به کار می برد، در اغلب اوقات متقاعدکننده ترین روش برای ارائه مطلب اصلی است. نویسنده ای تازه کار پس از مشاهده ی یک سکانس قابل توجه از فیلم سراب(۱۹۷۱) ساخته ورنر هرتزوگ، وسوسه نوشتن یک چنین جمله ای راد دارد:«مجموعه ای از نمادهای غریب و ناآشنا با دیالوگ های عجیب و غریب و شخصیت هایی غیرعادی همراه شده اند.» صاحب قلمی با تجربه، مثل نویسنده ی متنی که در ادامه می آید با به کارگیری گفتاری عینی و پرشور و حرارت، به تصاویر جانی دوباره می بخشد:

قوی ترین سکانس می تواند استعاره ای فاجعه بار از جهنم بر روی زمین ارائه دهد: یک طبال مست به همراه یک زن پیانیست بدقواره بر روی صحنه ی کوچک یک روسپی خانه قطعه ای را اجرا می کنند که پیش تر هزاران بار نواخته اند؛ بی وقفه، سرد، بی احساس و خارج از نت های موسیقایی. در حالی که آن ها از دریچه ی نگاه فیلمسازی انسان گرا که باید همه چیز را نشان دهد، به نحوی رودرروی یکدیگر تصویر می شوند که آزار و خشونت نمودی نجات بخش می یابد، مفسر می گوید:«در عصر طلایی مرد و همسرش در سازگاری با یکدیگر زندگی می کنند». در انتهای نواختن این قطعه، آن ها بی حرکت می مانند و هیچ تشویقی در کار نیست.

معانی آشکار و ضمنی واژگان

معنای آشکار یا لغوی و معنای پنهان یا ضمنی، ابزارهای بیانی دیگری هستند که نویسنده در اختیار دارد و می توانند بسته به میزان مهارت او، هم وجهی تاثیرگذار و مولد بیابند و هم جلوه ای خنثی و بی ثمر. معنای آشکار همان معنایی است که فرهنگ لغت از یک واژه ارائه می کند. بنابراین، واژه ی «فیلم» و «سینما» معنای لغوی مشابهی دارند و می توانید آن ها را به جای یکدیگر به کار ببرید در صورتی که «سکانس» و «نما» معانی لغوی متفاوتی دارند و شما نمی توانید آن ها را مترادف بدانید. اگر منظور شما «سکانس» است نباید از واژه «نما» استفاده کنید و اگر مقصودتان «سبک هالیوودی» است به استفاده از عبارت«سبک کلاسیک» رضایت دهید چرا که عبارت اخیر می تواند معرف نوع خاصی از فیلم های اروپایی یا هالیوودی باشد و نه فقط هالیوودی. پس دقیق باشید و آنچه را به کار ببرید که گویای منظوراصلی شما باشد و از به کاربردن کلماتی که ارزش لغوی اندکی دارند دوری کنید، کلماتی مثل «چیز» یا «جنبه».

معنای ضمنی، هر نوع معنای درونی است که واژه مورد استفاده شما در خود مستتر دارد یا تداعی گر آن است. واژه «FILM» برای بسیاری از مردم معانی ضمنی تعقلی و پیچیده ای دارد در حالی که کلمه«movie» معانی ضمنی ای درباره نوع سرگرمی با مخاطب انبوه دارد را تداعی می کند. کلمات «کلاسیک» و «هالیوود» هر دو شماری از معانی ضمنی را به ذهن متبادر می سازند.(مثلا ایجاد موقعیت های دراماتیک در جهت پیشبرد ساختار درام و ایجاد فضایی در جهت برآوردن خواسته های تجاری و سودآور) و نویسنده باید آگاه باشد که چه موقع آن ها را به کار می برد. مک سنت، بنیانگذار کی استون کاپز، زمانی که گفت نوعی «اعجاز و شگفتی» در آثارش وجود دارد که « هیچ دستور زبان فاخری قادر به نمایاندن میزان ارزش واقعی آن نیست»، علیه به کاربردن زبان و واژگان تحلیلی نامناسب هشدار داد.

نویسنده: حسین خداپرست

با الهام و تلخیص از:کتاب راهنمای نگارش تحلیل فیلم (نوشته تیموتی کوریگان؛ ترجمه: مزدا مراد عباسی)


دروس قبلی از این سیر: 

+نگارش تحلیل فیلم | درس بیست و سوم: تعیین رئوس مطالب در نقد فیلم

+نگارش تحلیل فیلم | درس بیست و دوم: سبک و ساختار متن تحلیلی

+نگارش تحلیل فیلم | درس بیست و یکم: تحلیل فیلم با رویکرد ایدئولوژیک ۲

 

 

0



نظری ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*