نقدی بر مستند علمی کیهان یک ادیسه فضازمانی

قسمت نهم – شناخت اعماق زمین از اعماق تاریخ

در مسیر آشنایی با دوره‌های انقراض در سیاره زمین، با یکی از ویژگی‌های این سیاره آشنا می‌شویم. پوسته سخت و جامد زمین بر روی مواد روان درون زمین قرار دارد و بر روی آن به آرامی حرکت می‌کند که به آن نظریه صحفه‌ای زمین می‌گویند.

در نهمین قسمت از مستند «کیهان: یک ادیسه فضازمانی» با بزرگ‌ترین انقراض‌های حیات در روی سیاره زمین آشنا می‌شویم. انقراض ناشی از آزاد شدن به یکباره دی اکسید کربن انباشته شده در درختان و افزایش اثرات گلخانه‌ای. یا انقراض ناشی از برخورد شهاب‌سنگ به سیاره زمین و یا حتی انقراض به دلیل تغییرات اقلیمی. تغییرات اقلیمی ناشی از به هم پیوستن آمریکای جنوبی و آمریکای شمالی بر قاره آفریقا و یا تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر محور دوران زمین به دلیل تأثیر سیاره مشتری بر مدار دورانی زمین به دور خورشید. و آنچه در آخر به آن اشاره می‌شود، امکان انقراض بعدی برای دوره فعلی حیات بر سیاره زمین است.

e09p00_2

اولین انقراض حیات به دلیل تشدید اثرات گلخانه‌ای و گرمایش زمین

در مسیر آشنایی با دوره‌های انقراض در سیاره زمین، با یکی از ویژگی‌های این سیاره آشنا می‌شویم. پوسته سخت و جامد زمین بر روی مواد روان درون زمین قرار دارد و بر روی آن به آرامی حرکت می‌کند که به آن نظریه صفحه‌ای زمین[۱] می‌گویند. اولین نشانه‌های این نظریه را «آلفرد وگنر[۲]» با توجه به فسیل‌های مشابه و ساختار سنگی مشابه در دو طرف اقیانوس اطلس بیان کرد. اما این نظریه مورد پذیرش جامعه علمی آن روز نگشت و موجب طرد وی گشت. چرا که دلیلی برای حرکت قاره‌ها که صلب انگاشته می‌شدند ارائه نمی‌کرد.

cosmos_a_space_time_odyssey_s01e09_480p_imdb_dl_com_segment100_17_07_488_00_17_13_365نظریه وگنر درمورد به وجود آمدن قاره‌های زمین از یک خشکی یکپارچه به نام پانجه‌آ

«ماریا تارپ[۳]» کسی بود که با تحلیل نقشه‌های صوتی کف اقیانوس‌ها توانست شواهدی بر اثبات این نظریه بیابد. شکافی بزرگ در کف اقیانوس اطلس وجود داشت. اما همکار او ارائه این شواهد را درست نمی‌دانست چرا که به نظر او این کار همچون عاقبت وگنر منجر به طرد آنها توسط مجامع علمی می‌شد. اما سال‌ها بعد با انطباق نقشه کانون زلزله‌های اقیانوس اطلس با نقشه شکاف میان اقیانوس اطلس، این نظریه اثبات شد. دانشمندان نیز انسان هستند و می‌توانند اشتباه کنند اما اگر بدون تعصب‌ها تنها با نگاه علمی به شواهد نگریسته می‌شد، این دستاورد علمی سال‌ها پیش‌تر معرفی می‌شد.

e09p02_2پاک کردن شواهد نظریه صفحه‌ای زمین به دلیل ترس از عدم پذیرش در مجامع علمی

  • عمق

در دالان انقراض‌ها، راوی در حال حرکت است و هرچه در زمان پیش می‌رود، عمق دالانی که به تصویر کشیده می‌شود، بیشتر می‌شود. با ایجاد عمق در به تصویر کشیدن روایت انقراض حیات، گذر زمان به تصویر کشیده می‌شود به این معنی که هرچه به عمق دالان بنگریم، در زمان به گذشته رفته‌ایم و هرچه راوی در طول دالان قدم می‌زند در حال طی کردن زمان است. همچنین هر چه عمق تصویر بیشتر می‌شود، رخداد انقراض وخیم‌تر می‌گردد و به انقراض نزدیک‌تر می‌شویم به همین دلیل سلطه و عظمت دالان بر راوی مستولی می‌شود. در سینما عمق و ایجاد پرسپکتیو در به تصویر کشیدن صحنه‌ها، علاوه بر ایجاد فضا و انتقال حس ۳ بعدی و زنده بودن صحنه، برای ایجاد وضعیت دراماتیک و برانگیختن احساسات نیز استفاده می‌شود.

e09p03_2

e09p04_2

استفاده از عمق در به تصویر کشیدن روایت انقراض حیات

نویسنده: علی رضایی


[۱] plate tectonics

[۲] Alfred Wegener

[۳] Marie Tharp


1+



نظری ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*