نقدی بر مستند علمی کیهان یک ادیسه فضازمانی

قسمت دهم – امواج علم در گذر نسل‌ها

شناخت نیروی الکترومغناطیسی، این امکان را برای عصر حاضر فراهم کرده است که علاوه بر تولید برق از حرکت، از برق، حرکت ایجاد نماید و همچنین ارتباطات از راه دور با سرعت نور را ممکن سازد.

 

در دهمین قسمت از مستند «کیهان: یک ادیسه فضازمانی» یکی از مهم‌ترین دستاوردهای علم برای عصر حاضر یعنی عصر ارتباطات معرفی می‌شود. شناخت نیروی الکترومغناطیسی، این امکان را برای عصر حاضر فراهم کرده است که علاوه بر تولید برق از حرکت، از برق، حرکت ایجاد نماید و همچنین ارتباطات از راه دور با سرعت نور را ممکن سازد. با شناخت این نیرو بشر توانست از امواج الکترومغناطیس برای ارتباطات ماهواره‌ای استفاده کند، سفینه‌های فضایی را از دوردست‌ها هدایت کند و رسانه‌های جمعی را به کار گیرد.

e10p01_2اختراع اولین ابزار تبدیل حرکت به نیروی الکتریکی توسط «مایکل فارادی»

برای آشنایی با تاریخچه کشف نیروی الکترومغناطیسی با زندگی «مایکل فارادی» همراه می‌شویم. او در سیستم رایج مدرسه‌ای آن زمان موفق نبود و ترک تحصیل کرد اما سال‌ها بعد در یک سخنرانی عمومی علم توسط «هامفری دیوی» مجذوب مسیر علمی گشت. مدت‌ها در آزمایشگاه به خدمت مشغول بود تا در نهایت توانست مجوز کار با ابزارهای آزمایشگاه را کسب نماید. فارادی توانست در همان آزمایشگاه به ارتباط نیروی الکتریکی و مغناطیسی پی ببرد و ایده «میدان نیرو» را برای این سؤال که «شیوه اعمال نیروی دو جسم برهم بدون تماس با هم چیست؟» را ارائه کند.

e10p02_2سخنرانی عمومی علم از ۱۸۲۵ میلادی تا به حال در مؤسسه سلطنتی بریتانیا در حال برگزاری است

در این قسمت به یکی دیگر از الزامات علم، اشاره می‌شود. ترویج و عمومی‌سازی علم منجر به کشفیات و اختراعات فارادی شد که قطعا بدون آن‌ها، عصر امروز به این شکل نبود. روش‌های بسیاری برای ترویج علم پیگیری می‌شود، به طور مثال سخنرانی‌های علم برای عموم که در این قسمت به آن اشاره می‌شود. اما امروزه یکی از مهم‌ترین روش‌ها به کارگیری از رسانه‌های جمعی است و مثال آن، همین مستند است.

e10p04_2 e10p03_2«هامفری دیوی» در حال مطالعه دست نوشته‌های «فارادی» و فارادی در حال مطالعه تحقیقات «ماکسول» عمومی‌سازی علم منجر به پیشرفت علم توسط فارادی شد. فردی که از صحافی به مقام استادی در علم رسید

  • مشابهت و تعمیم

یکی از فنون سینمایی در این مستند، استفاده از مشابهت‌سازی یا تکرار است. کارکرد مشابهت‌سازی در سیر روایت یک داستان، تعمیم مفاهیم است. به طور مثال نقشی که سخنرانی‌های ترویج علم در پیشرفت علمی خواهد داشت تنها در مایکل فارادی خلاصه نشده است بلکه سعی شده است به کمک فن مشابهت‌سازی، امکان تکرار این پدیده برای نسل‌های بعدی تعمیم یابد. یا در جایی دیگر مفهوم انباشتی بودن علم و انتقال تجربیات از استاد به شاگرد و از نسلی به نسل بعد با تکرار اهدای کتاب شاگرد به استاد، تعمیم می‌یابد.

e10p06_2 e10p05_2

مشابهت‌سازی در روایت برای تعمیم دادن یک مفهوم.

نویسنده: علی رضایی


تهیه مجموعه کامل کیهان یک ادیسه فضازمانی با زیرنویس

0

علی قاسم‌زاده



نظری ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*