سیر تکنیک‌های تصویربرداری‌ دیجیتال

تکنیک های تصویربرداری | درس سی و چهارم: عدسی و فاصله کانونی

دانستن آنکه عدسی‌ها چگونه بر تصویر اثر می‌گذارند و هر عدسی مناسب چه استفاده‌ای است، می‌تواند بسیار به کیفیت کار ما کمک کند. استفاده نابجا از عدسی‌ها یا ندانستن نحوه کار آنها می‌تواند مشکلاتی همچون تار شدن تصویر و یا بخشی از سوژه، تغییر ابعاد سوژه و یا کج و کوله شدن آن و گم شدن سوژه اصلی را به همراه داشته باشد.

با پایان یافتن دروس «سیستم های تصویربرداری دیجیتال» طی سی و سه درس، از این هفته با مباحثی در مورد «عدسی ها» آشنا خواهید شد.

در دروس پیشین با تکنیک ها و اصطلاحات تصویربرداری، نماها و پایه های مختلف،«سیستم های تصویربرداری دیجیتال» و نیز ساختار داخلی دوربین‌ها و نحوه عمل کردن آن ها و همچنین فرمت های مختلف تصویر از نظر ابعاد و تعداد فریم آشنا شدیم.

در ادامه سیر «تکنیک های تصویربرداری دیجیتال» به بررسی عدسی دوربین یا به اصطلاح لنز دوربین می پردازیم.

عدسی دوربین همچون چشم دوربین بوده و تعیین کننده زاویه دید و بزرگنمایی آن است. کیفیت عدسی به طور مستقیم بر روی کیفیت تصویر اثر می‌گذارد. حتی می‌توان گفت که تأثیر کیفیت عدسی بر روی تصویر از تاثیر عوامل دیگر بیشتر است.

دانستن آنکه عدسی‌ها چگونه بر تصویر اثر می‌گذارند و هر عدسی مناسب چه استفاده‌ای است، می‌تواند بسیار به کیفیت کار ما کمک کند. استفاده نابجا از عدسی‌ها یا ندانستن نحوه کار آنها می‌تواند مشکلات زیر را به وجود بیاورد:

۱. تار شدن تصویر و یا بخشی از سوژه.
۲. تغییر ابعاد سوژه و یا کج و کوله شدن آن به طور ناخواسته.
۳. از دست دادن پس‌زمینه و یا بیش از اندازه شدن پس‌زمینه به گونه‌ای که سوژه اصلی در آن گم شود.

تمام این مشکلات و مشکلات دیگری که ممکن است برای تصویر ما به وجود بیاید، می‌تواند سبب کاهش کیفیت کار ما شده و به دیده شدن آن لطمه بزند. از این جهت عدسی آشنایی با عدسی ها اهمیت بسیاری دارد.

از جمله مسائلی که در این فصل با آنها آشنا می‌شویم عبارت اند از:

۱. فاصله کانون
۲. عمق میدان
۳. فوکوس
۴. انواع عدسی‌های دوربین
۵. پرسپکتیو

امید این است که مباحث مطرح شده سودمند بوده و مورد استفاده شما قرار گیرد.

در ادامه این سیر از دوره «تکنیک‌های تصویربرداری دیجیتال» مدرسه هنر و رسانه آینه، به بررسی عدسی یا لنز دوربین می پردازیم.

عدسی

عدسی ابزاری نوری است که با استفاده از شکست نور، مسیر آن را منحرف می‌کند. این انحراف ممکن است سبب تمرکز نور شود که در آن صورت به آن، «عدسی هم‌گرا» گویند و یا سبب گسترش نور شود که به آن، «عدسی واگرا» می‌گویند.

عدسی معمولا از جنس شیشه یا پلاستیک هستند. کاربرد فراوان عدسی‌ها در عینک‌ها، تلسکوپ‌ها، میکروسکوپ‌ها، ذره‌بین و عدسی دوربین است.

فاصله کانونی:

مشخصه دیگر یک عدسی «فاصله کانونی» آن است. فاصله کانونی عدسی را با توجه به نوع عدسی و تعریف کانون در آن عدسی، می‌توان به دو شکل تعریف کرد:

۱-  در عدسی هم‌گرا کانون به نقطه‌ی تلاقی پرتوهای موازی پس از عبور از عدسی گفته می‌شود.

۲- در عدسی‌های واگرا این کانون محل تلاقی امتداد پرتوهای واگراشده‌ی پرتوی موازی، پس از عبور از عدسی است.

«به فاصله مرکز عدسی تا کانون آن فاصله کانونی می‌گویند و آن را معمولا با f نشان می‌دهند.»

 برای عدسی‌های هم‌گرا این عدد مثبت و برای عدسی‌های واگرا این عدد منفی است.

 برای مقایسه عدسی‌ها معمولا بجای فاصله کانونی از «توان عدسی» استفاده می‌کنند. توان عدسی عبارت است از «یک به روی فاصله کانونی بر حسب متر»‌. توان عدسی‌های هم‌گرا مثبت و توان عدسی‌های واگرا منفی است. هرچه توان عدسی بزرگ‌تر باشد، فاصله کانونی آن کوچک‌تر بوده و در نتیجه انحنای آن بیش‌تر می‌شود.

عدسی دوربین (لنز):

عدسی دوربین از قرار گرفتن تعداد زیادی عدسی ساده در کنار هم ساخته شده است. فاصله کانونی عدسی دوربین در اصل برآیند فاصله کانونی عدسی‌های داخل آن است. کار اصلی عدسی دوربین ایجاد تصویری واضح بر روی فیلم یا سنسور داخل دوربین است. کیفیت تصویر ایجاد شده توسط یک عدسی در وهله اول به جنس عدسی‌های ساده داخل آن و سپس به ساختار چینش آنها بستگی دارد. هرچه ماده‌ای که عدسی از آن ساخته شده شفاف‌تر باشد و نور را با اتلاف و اغتشاش کم‌تری عبور بدهد، تصویر حاصل بهتر خواهد بود. این کیفیت به طور مستقیم بر روی کیفیت تصویر ضبط شده تاثیر می‌گذارد. به طور خلاصه اگر از بهترین دستگاه تصویربرداری استفاده کنیم ولی عدسی مورد استفاده، عدسیِ بدی باشد،  تصویر حاصل دچار مشکلاتی مانند ماتی، تداخل رنگ، اعوجاج و … می‌شود. البته علاوه بر کیفیت، تمیز بودن عدسی نیز مهم است.

از این به بعد برای اختصار از «عدسی» بجای «عدسی دوربین» استفاده می کنیم. در دروس بعد به بررسی دقیق‌تر عدسی‌ها و مشخصات آن می‌پردازیم.

نویسنده: علی قاسم زاده


درس‌های قبلی از این سیر:

+تکنیک های تصویربرداری | درس سی و سوم: انتخاب فرمت تصویر

+تکنیک های تصویربرداری | درس سی و دوم: HDTV ،DV ،HDV

تکنیک های تصویربرداری | درس سی و یکم: فرمت های HD و بالاتر از آن

 

0



نظری ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*