سیر دروس تدوین مقدماتی

تدوین مقدماتی | درس سی و دوم: پیش‌نیازهای تولیدی تدوین: کارگردانی ۲

ضروری است که تا جای ممکن راکورد صحنه در همه جزئیات به دقت حفظ شود، از جزئیات لباس و گریم و وضعیت بدنی بازیگر تا حال و هوای صحنه و محل قرارگیری سایر بازیگران و میزانسن های متحرک همه و همه باید به دقت مواظبت شوند تا راکورد در نماهای مختلف حفظ شود و در مرحله تدوین ایجاد اشکال نکند.

۲- تداوم

قبلاً در مورد تداوم و حفظ راکورد صحبت کردیم، باز هم تاکید می‌کنیم که همواره در کارهای داستانی و البته در کارهای مستند ضروری است که تا جای ممکن راکورد صحنه در همه جزئیات به دقت حفظ شود، از جزئیات لباس و گریم و وضعیت بدنی بازیگر تا حال و هوای صحنه و محل قرارگیری سایر بازیگران و میزانسن های متحرک همه و همه باید به دقت مواظبت شوند تا راکورد در نماهای مختلف حفظ شود و در مرحله تدوین ایجاد اشکال نکند.

در کارهای مستند هم جاهایی لازم است پیوستگی رعایت شود و یا حداقل این‌طور به نظر برسد که پیوستگی رعایت شده است، یکی از مهم‌ترین موقعیت‌های این‌چنینی مصاحبه‌ها هستند، اگر تماشاگر احساس کند در حین مصاحبه قسمت‌هایی از صحبت‌ها عامدانه بریده‌شده‌اند، اعتمادش به وجه اسنادی و اقناعی مستند کاسته خواهد شد و این ضربه بزرگی به فیلم خواهد زد، بنابراین در مصاحبه‌ها سعی کنید تا جای ممکن طوری فیلم‌برداری کنید که امکان برش زدن داشته باشید، مثلاً اگر مصاحبه شونده قصد دارد سیگاری بکشد و یا چیزی بخورد و یا در حین انجام کاری دیگر است اجازه دهید ابتدا کارش را تمام کند و سپس ادامه مصاحبه را در شرایطی غیر متغیر ضبط کنید، چرا که در این حالت اگر لازم باشد قسمتی از صحبت‌های غیرضروری یا نامناسب حذف شود، برش پرشی مشهود خواهد بود. به ویژه در موضوعات حساس، وقتی اطمینان کامل از مصاحبه شونده نباشد، عدم امکان برش زدن گاهی تمام مصاحبه را حذف می‌کند.

از ضبط مصاحبه با  فردی که در حال انجام عملی است که پیشرفت مشهود در طول زمان دارد، مثل سیگار کشیدن خودداری کنید

اما فیلسوف تدوینگران یعنی جناب والتر مرچ برای یک برش ایده آل ۶ مؤلفه را بر می‌شمارد که آخرین مؤلفه آن رعایت تداوم است، او معتقد است در جایی که حس و حال فیلم درست عمل می‌کند و برش‌ها به روایت فیلم وفادارند نباید آن‌ها را به خاطر خطای راکورد کنار گذاشت چرا که در بسیاری از مواقع بیننده اصلاً متوجه این خطاها نمی‌شود، چیزی که تدوینگران به دلیل درگیری دائم با راش‌ها متوجه آن می‌شوند، وی معتقد است دخالت بیش از حد منشی صحنه یا مسئول حفظ تداوم در سینمای داستانی روی تمرکز و کیفیت کار بازیگر تأثیر می‌گذارد و او را تبدیل به ماشینی خشک و مکانیکی می‌کند، بنابراین بهتر است از خطاهای کوچک تداومی به نفع بازی روان تر و انسانی تر چشم‌پوشی کرد و با تدوین آن‌ها را رفع و رجوع کرد.

۳- خط فرضی

راجر کریتندن در کتاب تدوین فیلم و ویدئو می‌گوید خط فرضی مادر همه قراردادهای سینمایی است، سپس ادامه می دهد «رعایت خط فرضی و نشکستنش ظاهرا مهمترین مشکل کارگردان های تازه کار است، وقتی در اتاق تدوین با نماهایی مواجه شویم که همه چیزشان خوب و به جاست اما به دلیل عدم رعایت خط فرضی قابل استفاده نیستند واقعا تاسف می خوریم.»

اگر نمای مادر b  از موقعیت A گرفته شده باشد، همه نماهای دیگر باید در جایی بین نقطه B و C گرفته شوند، مگر اینکه خط فرضی جدیدی تعریف شود به عنوان نمونه برش زدن از b به  c گیج کننده خواهد بود، چون موقعیت آدمها نسبت به هم در تصویر عوض می شود.

وعده کرده بودیم بعدها در مورد استثنائات این قانون هم صحبت کنیم، یکی از این استثنائات وقتی است که بدون قطع کردن تصویربرداری و یا برش زدن، دوربین از خط فرضی بگذرد، یا فردی از خط فرضی عبور کند و به این ترتیب جهت تازه‌ای برای نما تعریف شود، درست مثل وقتی که یک نفر از جای قبلی خود حرکت می‌کند و شما برای دنبال کردن او مجبورید زاویه نگاه و جهت سر خود را تغییر دهید، این کار تأثیر و تاکید دراماتیک خاصی در فضا ایجاد می‌کند، تمرکز روی یک شخصیت خاص یا تغییر توازن و محور گفتگو و کنش و واکنش‌ها یا حتی پرده‌برداری از واقعیتی تازه.

یکی دیگر از این موارد استثناء در رعایت نکردن قانون خط فرضی، شکستن عامدانه و از قبل طراحی‌شده این خط برای ایجاد احساساتی نظیر تشویش و تخاصم و بی‌نظمی، ابهام و … است.

باید در نظر داشت با عبور دوربین از خط فرضی قبلی خط فرضی جدید بر مبنای موقعیت فعلی دوربین تعریف می‌شود و خط قبلی دیگر معتبر نیست.

مثلاً آنتونیونی فیلم‌ساز ایتالیایی علاقه خاصی به این تغییر موقعیت آدم‌ها دارد و از آن برای نشان دادن تغییرات روان‌شناختی در طول صحنه استفاده می‌کند.

نویسنده: محسن آقایی


درس های قبلی از این سیر:

+تدوین مقدماتی | درس سی و یکم: پیش‌نیازهای تولیدی تدوین: کارگردانی ۱

+تدوین مقدماتی | درس سی ام: پیش‌نیازهای تولیدی تدوین: فیلم‌نامه ۲

+تدوین مقدماتی | درس بیست و نهم: پیش‌نیازهای تولیدی تدوین: فیلم‌نامه ۱

 

 

0



نظری ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*