سیر دروس تدوین مقدماتی

تدوین مقدماتی | درس سیزدهم: انواع برش تدوینی ۱

در ادامه درس‌های گذشته در مورد انواع نماهای تدوینی در این درس نیز با دو نوع نمای دیگر از این جنس آشنا خواهیم شد، نماهایی که در اثر برش به عنصری درون یا بیرون از رویداد جاری صحنه به وجود می‌آیند.

نمای برون برش[۱]

به زبان ساده نمای برون بُرش، ما را به بیرون از محدوده بصری-روایی صحنه‌ جاری می‌برد[۲]، معمولا برون برش‌ها این ویژگی کلی را دارند که طول کوتاهی داشته و پس از اتمام آن‌ها به جریان اصلی فیلم یا موقعیتی که قبلاً در آن بودیم باز می‌گردیم و غالباً منظور از به کاربردن این نما افزایش یا پیشبرد وجوه نمایشی روایت و یا تدوین یک رویداد موازی هم‌زمان اما در دو موقعیت فیزیکی مجزا است. که هم در فیلم‌های مستند و هم فیلم‌های داستانی کاربرد دارد.

اما در صورتی که بعد از برش، بازگشت به نمای اصلی یا قبلی طولانی شود دیگر با نمای برون برش مواجه نیستیم. بلکه یک نمای مستقل خواهیم داشت.

به هر رو برون برش‌ها معمولا دو حالت عمده و چندین کاربرد دارند.

در حالت اول ممکن است نما به جزئیات یکی از عناصر همان صحنه فعلی یعنی در همان موقعیت مکانی، زمانی برش شود (البته به شرطی که در نمای اصلی دیده نشود)، مثل برش زدن به گربه‌ای که در گوشه‌ای از اتاق دراز کشیده است حین گفت و گوی یک زوج، و یا مثلا در فیلمی مستند، در جریانِ صحنه‌ی درگیریِ خیابانیِ دو گروه سیاسی، برش زدن به نمایی از گل‌هایی که در هیاهوی معرکه زیر دست و پا له شده‌اند مثال‌هایی از برون برش (البته از نوع استعاری و معنی دار آن) خواهند بود.

در حالت دوم نما به رویدادی که در موقعیت مکانی دیگری در حال رخ دادن است برش می‌شود، اما در هر دو صورت معمولاً این نمای برون برش طول کوتاهی داشته و به سرعت ما را به نمای اصلی باز می‌گرداند.

مثال حالت دوم این نوع برش وقتی است که ما نمایی را از موقعیت مکانی دیگری به محیط صحنه جاری برش می‌زنیم، مثلاً در خلال مصاحبه‌ای در یک فیلم مستند صحبت از زمان‌های گذشته می‌شود، برش زدن به تصاویری از آن دوران مثالی از برون برش خواهد بود.

به این نمونه از فیلم مستند نبرد خاموش ساخته مصطفی رضوانی دقت کنید.

nabard

۱- نمای اولیه                    ۲- برون برش                  ۳- بازگشت به نمای اول

 یا در فیلمی داستانی وقتی شخصیت فیلم از شخصی که در آن صحنه نیست می‌گوید، برش به تصاویری از آن شخص مثالی از برون برش خواهد بود، شبیه نماهای بازگشت به گذشته[۳].

نمای پوشاننده[۴] (اجاق گاز[۵]محافظتی)

معادل فارسی این نما به خوبی بیانگر یکی از کاربردهای رایج آن است، وقتی عیوبی مثل بازیگری بد، ورود ناخواسته شیء یا فردی درون کادر، مشکل در تصویربرداری، آسیب فیزیکی فیلم و یا هر خرابی دیگر به هر دلیل تا زمان تدوین فیلم برطرف یا کشف نشده باشد، یک راه معمول در حل مشکلات اینچنینی بدون حذف قسمتی از روند فیلم برش زدن نمای اصلی در محل خرابی به یکی از عناصر داخل صحنه و پوشیدن آن با نمایی از مثلاً گلدان، شهر و یا اجاق گاز آشپزخانه است[۶]. که با این ترفند آن عیب پوشیده می‌شود.

این نما علاوه بر پوشاندن عیوب، به تازه شدن حس صحنه و خارج کردن آن از یکنواختی نیز کمک می‌کند، این کاربرد را به صورت انبوه در کارگردانی تلوزیونی برنامه‌های گفتگو محور شاهد هستیم، برش‌های گاه و بی‌گاه به لوگوی برنامه و دست میهمانان و کاغذها و عناصر دکور و ترک‌های دیوار استودیو و …

نمونه‌ای از برش پوششی در یک صحنه داخلی از فیلم مستند «در قلب برف» حین گفت‌و‌گو:

dar-ghalbe-barf

نمای اولیه

darghalbebarf2

نمای پوششی

darghalbebarf3

بازگشت به نمای اصلی

————————————–

[۱] Cutaway

[۲] در کتاب فرهنگ کامل فیلم این نما اینطور معرفی شده است: (نمایی که در کنش اصلی چندان دخیل نیست اما برای پیوند دادن دو نما از کنش اصلی به کار می‌رود)، این تعریف هرچند تا حدودی مانع است اما جامعیت لازم را ندارد، بعضی معتقدند نماهای در هم تنیده شده دو رویدادِ موازی هم نوعی میان برش هستند.

[۳] Flashback

[۴] Insert

[۵] این اصطلاح رندانه را ادوارد دیمیتریک در کتاب ارزشمند “درباره تدوین” (ترجمه آزاده دهقانی) صفحه ۳۸ جعل کرده، احتمالا این نام در اثر تکرار زیاد استفاده از اجاق گاز برای پوشش ماندگار شده است ولی اصل همان نمای پوششی یا اصطلاح رایج اینسرتی (Insert) است.

[۶] اخیرا جهت حل عیوب اخلاقی فیلم‌های خارجی از تکنیک جالبی برای پوشاندن برهنگی استفاده می‌شود (+ ، +) که نباید با نمای پوشاننده اشتباه گرفته شود. در این روش جدید، نمای تازه ای به جای نمای اصلی فرار نمی‌گیرد، بلکه رندانه یک شیء ثانویه به اصطلاح قسمت‌های منشوری تصویر را ماسک می کند. در این روش به جای نماها با اشیاء پوشاننده مواجه هستیم.

————————————–

نویسنده: محسن آقایی

درس‌های قبلی از این سیر:

+‌ تدوین مقدماتی | درس دوازدهم: نماهای ساختاری و تدوینی

+ تدوین مقدماتی | درس یازدهم: انواع نماها در تدوین ۱

+ تدوین مقدماتی | درس دهم: آشنایی با اصطلاحات عمومی تدوین و سینما ۴

 

0



نظری ثبت کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*